28.12.2017
Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Lipno na lata 2018-2024.
Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian wprowadzonych ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 roku odnoszących się do zagadnień gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Regulacja ta stwarza możliwość kompleksowej analizy sytuacji finansowej jednostki oraz możliwość oceny podejmowanych przedsięwzięć z perspektywy ich znaczenia dla samorządu. W zamyśle prawodawcy wieloletnia prognoza finansowa jednostki samorządu terytorialnego ma być instrumentem nowoczesnego zarządzania finansami publicznymi.
W Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Lipno zastosowano wzory załączników (załącznik nr 1 oraz załącznik nr 2 do uchwały) zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2014 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego z dnia 10 stycznia 2013 roku (Dz. U. z 2014 r. poz. 1127).
Podstawą opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Lipno jest projekt uchwały budżetowej na 2018 rok, dane sprawozdawcze z wykonania budżetu Gminy Lipno za lata 2015 i 2016, wartości planowane na koniec III kwartału 2017 roku oraz wytyczne Ministra Finansów dotyczące założeń makroekonomicznych dla potrzeb sporządzania wieloletnich prognoz finansowych jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 227 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.) zakłada, iż wieloletnia prognoza finansowa obejmuje okres roku budżetowego oraz co najmniej trzech kolejnych lat budżetowych. Z ust. 2 powołanego artykułu wynika, iż prognozę kwoty długu, stanowiącą integralną część wieloletniej prognozy finansowej, sporządza się na okres na który zaciągnięto lub planuje się zaciągnąć zobowiązanie. Na dzień podjęcia uchwały, spłatę zobowiązań przewiduje się do roku 2024. W związku z powyższym, Wieloletnia Prognoza Finansowa Gminy Lipno została przygotowana na lata 2018-2024.
Kwoty wydatków wynikające z limitów wydatków na przedsięwzięcia nie wykraczają poza okres prognozy kwoty długu. Nie planuje się także wydatków z tytułu niewymagalnych poręczeń i gwarancji, które przekraczałyby okres prognozy kwoty długu.
1. Założenia makroekonomiczne
Przy opracowaniu prognozy pozycji budżetowych Gminy Lipno wykorzystano dwa podstawowe mierniki koniunktury gospodarczej – produkt krajowy brutto (PKB) oraz wskaźnik inflacji (CPI). Na ich podstawie oszacowano wartości dochodów i wydatków Gminy Lipno, co dzięki konstrukcji i zaawansowanym metodom dokonywania obliczeń, pozwoli realizować w przyszłości właściwą politykę finansową jednostki.
Zgodnie z zaleceniami Ministra Finansów prognozę wskazanych mierników oparto o Wytyczne dotyczące stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Ostatnia dostępna aktualizacja ww. wytycznych miała miejsce 12 października 2017 roku, a dane wynikające z powołanego dokumentu prezentuje tabela 1.

Prognozę oparto o następujące założenia:
	1) dla roku 2018 przyjęto wartości wynikające z projektu budżetu;
	2) dla lat 2019-2024 prognozę wykonano poprzez indeksację o wskaźniki dynamiki inflacji oraz dynamiki PKB.
Podzielenie prognozy w powyższy sposób pozwala na realną ocenę możliwości inwestycyjno-kredytowych gminy.
Tabela 1. Dane makroekonomiczne przyjęte do wyliczeń prognozy
Wskaźnik	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	
PKB	3,80%	3,80%	3,80%	3,60%	3,50%	3,30%	3,20%	
Inflacja	2,30%	2,30%	2,50%	2,50%	2,50%	2,50%	2,50%	
Źródło: Wytyczne dotyczące stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Aktualizacja – październik 2017 r., (www.mf.gov.pl), Warszawa 2017.
Zgodnie z przyjętym założeniem, dochody i wydatki bieżące w roku 2018 uwzględnione w WPF wynikają z wartości zawartych w projekcie budżetu na 2018 rok. Od 2019 roku dochody i wydatki bieżące ustalono za pomocą wskaźników inflacji oraz wskaźnika dynamiki PKB. W tym celu, posłużono się metodą indeksacji wartości bazowych o odpowiednio przypisany dla każdej kategorii budżetowej wskaźnik. Waga zmiennej makroekonomicznej oznacza w jakim stopniu dochody lub wydatki zależą od poziomu wskaźnika z danego roku. Indeksowana zostaje wartość na rok przyszły.
Sposób indeksacji za pomocą wag przedstawia poniższy wzór:

gdzie:
 - wartość prognozowana danej kategorii dochodów bądź wydatków budżetowych;
 - wartość danej kategorii dochodów bądź wydatków budżetowych w roku poprzedzającym;
 - wartość wskaźnika inflacji w roku prognozowanym;
 - waga przypisana wskaźnikowi CPI, będąca jego rzeczywistym wpływem na prognozowaną kategorię;
 - wskaźnik dynamiki PKB;
 - waga przypisana wskaźnikowi dynamiki PKB, będąca jego rzeczywistym wpływem na prognozowaną kategorię.
2. Dochody
Prognozy dochodów Gminy Lipno dokonano w podziałach merytorycznych, a następnie sklasyfikowano w podziały wymagane ustawowo. Podział merytoryczny został sporządzony za pomocą paragrafów klasyfikacji budżetowej i objął dochody bieżące i majątkowe.
Dochody bieżące prognozowano w podziale na:
	1. podatki i opłaty lokalne (w tym: podatek od nieruchomości);
	2. udział w podatkach centralnych (w tym PIT i CIT);
	3. subwencję ogólną;
	4. dotacje i środki przeznaczone na cele bieżące (na zadania zlecone i powierzone oraz na zadania własne);
	5. pozostałe dochody (w tym: grzywny i kary pieniężne, wpływy z usług, odsetki od środków na rachunkach bankowych).
Dochody majątkowe prognozowano w podziale na:
	1. dochody z majątku (w tym sprzedaż mienia);
	2. dotacje i środki przeznaczone na inwestycje;
	3. pozostałe dochody.
2.1 Dochody bieżące
Uwzględniając dotychczasowe kształtowanie się dochodów budżetu Gminy Lipno oraz przewidywania na następne lata, w poszczególnych kategoriach dochodów bieżących posłużono się metodą indeksacji wartości bazowych.
Podatek od nieruchomości
Stosownie do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wysokość stawek podatku od nieruchomości nie mogą przekroczyć górnych granic stawek kwotowych ogłoszonych przez Ministra Finansów. 
W latach następnych zakłada się wzrostowy trend wpływów z tego podatku i zwiększanie dochodów będących konsekwencją planowanego wzrostu stawek podatkowych oraz corocznego przyrostu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych.
Udział w podatkach centralnych
Jako, że ta grupa dochodów pozostaje w bardzo silnym związku z sytuacją makroekonomiczną kraju, przy szacowaniu dochodów z tytułu udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz od osób prawnych (CIT) w latach 2018-2024 wzięto pod uwagę założony wskaźnik PKB.
Subwencje i dotacje na zadania bieżące
Planowaną kwotę subwencji ogólnej oraz dotacji celowych z budżetu państwa (innych niż środki na dofinansowanie realizacji projektów europejskich) na 2018 rok przyjęto w oparciu o informacje przekazane przez Ministra Finansów. W kolejnych latach prognozy założono wzrost kwoty otrzymywanych dotychczas cyklicznych subwencji i dotacji celowych z budżetu państwa w oparciu o prognozowany wskaźnik PKB.
2.2 Dochody majątkowe
Waloryzacji o wskaźniki makroekonomiczne nie poddano dochodów o charakterze majątkowym. Dochody majątkowe, w tym przede wszystkim dochody ze sprzedaży majątku pozbawione są regularności, a ich poziom uzależniony jest od czynników niezależnych, jak np. koniunktura na rynku nieruchomości.
W 2018 roku dochody ze sprzedaży majątku zaplanowano na poziomie 215 000,00 zł. Bazując na informacjach o wykonaniu dochodów majątkowych w poprzednich latach, należy stwierdzić, że zaplanowana kwota jest realna, ryzyko ich niewykonania jest minimalne, a sama sprzedaż mienia została zaplanowana przy dochowaniu najwyższej staranności.
3. Wydatki
Prognozy wydatków Gminy Lipno dokonano w podziale na kategorie wydatków bieżących i wydatków majątkowych.
3.1 Wydatki bieżące
Wydatki bieżące prognozowano w podziale na:
	1) wydatki na poręczenia i gwarancje;
	2) wydatki związane z obsługą zadłużenia, w tym odsetki i dyskonto;
	3) wynagrodzenia i składki od nich naliczane;
	4) pozostałe wydatki bieżące.
Zgodnie z założeniami przyjętymi przy prognozie dochodów, dla wydatków bieżących w roku 2018 przyjęto projekt budżetu. W latach 2019-2024 dokonano indeksacji o wagi wskaźników inflacji i PKB. O ile w przypadku wydatków na wynagrodzenia, pochodnych od wynagrodzeń i pozostałych wydatków bieżących możliwość zastosowania indeksacji jest uzasadniona, o tyle wydatki związane z obsługą długu są ściśle uzależnione od zawartych w umowach kredytowych, pożyczkowych i emisji obligacji postanowień.
3.2 Wydatki majątkowe
Wydatki majątkowe obejmują przede wszystkim przedsięwzięcia inwestycyjne, które ujęto w załączniku nr 2 do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Lipno na lata 2018-2024. W kolejnych latach wydatki majątkowe zostały zaplanowane tak aby pokryły pozostałą po spłacie zobowiązań część tzw. wolnych środków.
Oprócz przedsięwzięć przewidzianych w WPF zaplanowano niezbędne wydatki, takie jak: dotacje celowe dla JST wynikające z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wydatki na pozyskanie gruntów pod inwestycje drogowe itp.
4. Wynik budżetu
Wynik budżetu w prognozowanym okresie jest ściśle powiązany z przyjętymi założeniami do prognozy dochodów i wydatków. Fakt prognozowania w oparciu o dane makroekonomiczne o niewielkiej zmienności powoduje zrównoważony i stabilny wzrost dochodów oraz wydatków bieżących, któremu można przypisać cechy statystyczne. W całym prognozowanym okresie utrzymana została relacja z art. 242 (brak deficytu bieżącego). Ponadto wynik finansowy budżetu został sprowadzony do 0 w całym badanym okresie.

Tabela 4. Wynik budżetu Gminy Lipno
	2018	2019	2020	2021	
Dochody	35 127 954,00	34 527 962,00	34 987 124,00	35 686 866,00	
Wydatki	38 802 895,00	33 267 962,00	34 487 124,00	34 136 866,00	
Wynik budżetu	-3 674 941,00	1 260 000,00	500 000,00	1 550 000,00	
	2022	2023	2024		
Dochody	36 400 602,00	37 128 614,00	37 871 186,00		
Wydatki	34 900 602,00	35 808 614,00	36 722 928,74		
Wynik budżetu	1 500 000,00	1 320 000,00	1 148 257,26		
Źródło: Opracowanie własne.
5. Przychody
W okresie objętym prognozą planuje się pozyskać przychody w roku 2018 na pokrycie planowanego deficytu budżetowego wraz z planowanymi spłatami kredytów i pożyczek zaciągniętych w latach ubiegłych w kwocie 4 914 941,00 zł.
W okresie objętym prognozą planuje się zaciągnąć nowe zobowiązanie.
6. Rozchody
Na dzień 01.01.2018 kwota zadłużenia, wpływająca na kształtowanie się wskaźnika faktycznej obsługi zadłużenia, wynikająca z zaciągniętych kredytów i pożyczek wynosi 3 603 316,26 zł, a jego spłata planowana jest do roku 2022. Ponadto w roku 2018 planuje się zaciągnąć nowy kredyt w wysokości 4 9414 941,00 zł. którego spłata będzie następowała do roku 2024.
7. Relacja z art. 243 ustawy o finansach publicznych
Zgodnie z art. 243 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.) od 1 stycznia 2014 r. obowiązuje indywidualny wskaźnik zadłużenia dla samorządów. Według przepisów roczna wartość spłat zobowiązań i ich obsługi do planowanych dochodów nie może przekroczyć wskaźnika opartego na średniej arytmetycznej z obliczonych dla ostatnich 3 lat relacji dochodów bieżących, powiększonych o wpływy uzyskane ze sprzedaży majątku oraz pomniejszonych o wydatki bieżące, do dochodów ogółem.
Tabela 5. Kształtowanie się relacji z art. 243 u.f.p.
	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	
Obsługa zadłużenia (fakt. i plan. po wyłączeniach)	4,04%	5,98%	3,52%	5,31%	5,80%	3,73%	3,09%	
Maksymalna obsługa zadłużenia	12,64%	9,49%	6,92%	6,65%	7,01%	6,85%	7,44%	
Zachowanie relacji z art. 243	Tak	Tak	Tak	Tak	Tak	Tak	Tak	
Źródło: Opracowanie własne.
Graficzne przedstawienie relacji prezentuje wykres poniżej.